Úc quan tâm đến khai thác khoáng sản tại Việt Nam

TT – Chiều 13-4 tại Phủ chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã tiếp Ngoại trưởng Úc Kevin Rudd. Nhân dịp này, Chủ tịch nước chia sẻ với Bộ trưởng Ngoại giao Kevin Rudd và nhân dân Úc về những thiệt hại về người và tài sản sau trận lũ lụt hồi tháng 1 tại bang Queensland.


 

Ông Kevin Rudd và sinh viên Đại học quốc tế RMIT –  Ảnh: H.Vân

Chiều cùng ngày, trong buổi gặp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Ngoại trưởng Kevin Rudd bày tỏ mong muốn Việt Nam sẽ tạo các điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp của Úc sang hợp tác, đầu tư vào lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản.

Trong cuộc hội đàm cùng ngày với Phó thủ tướng – Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Gia Khiêm, Ngoại trưởng Kevin Rudd khẳng định Úc sẽ tiếp tục dành ưu tiên cho Việt Nam trong viện trợ phát triển (ODA).

Cùng ngày tại TP.HCM, ông Kevin Rudd đã đến thăm Trung tâm Phục hồi chức năng TP.HCM và công bố ủng hộ 4 triệu đôla Úc (gần 4,2 triệu USD) trong bốn năm để giúp đỡ nạn nhân của bom mìn tại Việt Nam. Ông Rudd cũng đến thăm Đại học quốc tế RMIT và dự buổi lễ khánh thành khu liên hợp thể thao – sự kiện và khu ký túc xá của trường sáng 13-4.

Ông khẳng định giáo dục là một trong những lĩnh vực Úc rất quan tâm trong quan hệ hợp tác với Việt Nam. Mỗi năm, Chính phủ Úc cấp 400 học bổng du học sau đại học tại Úc cho sinh viên Việt Nam. Hiện có 26.000 du học sinh Việt Nam đang học tập tại Úc.

Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của ông Rudd trong vai trò ngoại trưởng. Trước đó, ông Rudd là thủ tướng Úc từ cuối năm 2007 đến giữa năm 2010.

TTXVN – H.G. – H.V.

Đại diện 11 quốc gia dự hội nghị quốc tế về khoáng sản ở Việt Nam

Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa phối hợp với Tạp chí Khoáng sản quốc tế Metalbual tổ chức Hội nghị quốc tế về khoáng sản ở Việt Nam. Hơn 200 đại biểu của 11 quốc gia đã tham dự. Đây là cơ hội cho các nhà khoa học và nhà đầu tư quốc tế hiểu rõ thêm về tiềm năng khoáng sản của Việt Nam, qua đó đầu tư hiệu quả hơn trong lĩnh vực khoáng chất công nghiệp.
Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Linh Ngọc cho biết: Việt Nam có nhiều tài nguyên khoáng sản khác nhau như Vonfram, Chì kẽm, Đá vôi, Ti tan, Đồng, Mangan, Sắt, Apatít… Đây là tiềm năng lớn của Việt Nam nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Do vậy, Việt Nam luôn mong muốn được cộng tác với các chuyên gia, các nhà đầu tư nước ngoài để có những công nghệ mới nhằm khai thác hiệu quả hơn nữa tài nguyên khoáng sản hiện có, đồng thời giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường đang gia tăng, giúp Việt Nam phát triển trong ngành công nghiệp khai khoáng theo hướng hiện đại.
Tại Hội nghị, các nhà khoa học và các nhà đầu tư quốc tế cũng đã đưa ra nhiều ý kiến đóng góp trong lĩnh vực phát triển khoáng chất công nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là vấn đề chính sách thu hút các nhà đầu tư vào khai thác; mong muốn Luật Khoáng sản của Việt Nam sẽ có sự đồng bộ với Luật Khoáng sản quốc tế…

TTX

Tiêu cực khai thác khoáng sản là do cơ chế!

Nói về những ‘lỗ hổng’ trong quá trình cấp phép mỏ khoáng sản, ông Nguyễn Đình Chi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho rằng: “Cơ chế hở thì xảy ra tiêu cực. Nhiều cửa, thủ tục lằng nhằng cũng dễ phát sinh tiêu cực”.

Buông lỏng cấp phép, chỉ rút kinh nghiệm?

 

Nghệ An là vùng có nguồn tài nguyên khoáng sản đa dạng và khá dồi dào. Vậy, tỉnh đã tiến hành quản lý như thế nào để không lãng phí nguồn tài nguyên?

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, ông Nguyễn Đình Chi.


Vấn đề này tỉnh Nghệ An đã ban hành nhiều công văn trên cơ sở các văn bản của Trung ương gồm: Nhiều công văn, chỉ thị, quyết định,… Đặc thù ở Nghệ An là một tỉnh có diện tích lớn, địa hình đồi núi dốc phức tạp. Do vậy nên dễ xảy ra những vụ tai nạn lao động.

Như ông nói, tỉnh Nghệ An đã ban hành nhiều văn bản, chị thị, công văn. Vậy kết quả đạt được như thế nào?

Về mặt khoáng sản thì Nghệ An đã ban hành các văn bản tương đối chặt chẽ. Kết quả của nó về mặt cấp phép theo đúng quy định. Vấn đề là khai thác khoáng sản trái phép thì Nghệ An vẫn còn nhiều tồn tại. Hễ khi nào giá cả các loại tài nguyên tăng lên là người dân đổ xô đi khai thác.

Thưa ông, trong nội dung cấp phép khai thác mỏ, vấn đề mặt trái nổi cộm lên là gì?

Cấp phép thì cơ bản theo quy trình. Sau kết luận của Thanh tra Chính phủ thì chúng tôi đã rút kinh nghiệm để soạn ra các công điện, văn bản, để thực hiện kết luận của đoàn thanh tra, báo cáo Thủ tướng Chính phủ nhằm hạn chế tiêu cực trong cấp phép, khai thác, chế biến khoáng sản.

Nhức nhối khai thác khoáng sản tại Nghệ An.

Trong năm 2009 – 2010, đoàn Thanh tra Chính phủ có tiến hành kiểm tra và phát hiện có hàng chục giấy phép tỉnh Nghệ An cấp không đúng quy trình. Sau đó thì tỉnh đã rút ra được những kinh nghiệm gì?

Sau khi có kết luận của Thanh tra Chính phủ thì chúng tôi không bình luận. Nhưng trong 54 mỏ mà đoàn thanh tra kết luận chưa được (kết luận là cấp phép mỏ sai quy trình – PV), chúng tôi đã thực hiện đình chỉ hoạt động 54 mỏ này. Kết luận của thanh tra chưa chính xác và không thỏa đáng.

Vậy tỉnh đã rút ra những kinh nghiệm gì?

Trước hết là mình phải chọn nhà đầu tư có năng lực, tuy nhiên, quy trình chọn nhà đầu tư cũng rất phức tạp; xây dựng các quy trình cấp phép đơn giản hơn và tăng cường công tác kiểm tra của các sở ngành liên quan.

Có ý kiến cho rằng, việc cấp giấy phép khai thác TNTN phải đi qua rất nhiều cửa, mất nhiều thời và nhiều giấy tờ. Đây có phải là ‘lỗ hổng’ để các cơ quan chức năng ‘bắt tay’ với doanh nghiệp. Ý kiến của ông thế nào?

Như anh biết cấp phép thì qua quá nhiều quy trình như khảo sát, xin giấy phép. Để làm tốt vấn đề này thì bản thân Trung ương phải vào cuộc làm rõ khi ban hành vùng quy hoạch các loại khoáng sản, vùng cấm hoạt động khoáng sản.

Tiêu cực là do cơ chế?

– Vừa rồi, VietNamNet có phản ánh loạt bài về tình trạng chạy giấy phép khai thác mỏ. Đây là một điều có thật. Vậy phía tỉnh đã tiếp thu ý kiến phản ánh của báo như thế nào và đã có chỉ đạo gì để thắt chặt công tác quản lý, cấp phép mỏ khai thác khoáng sản chưa, thưa ông?

Tại vì những quy định của Trung ương về vấn đề khai thác khoáng sản chưa chặt chẽ. Nên sinh ra nhiều vấn đề có thể tiêu cực xảy ra. Còn mức độ như thế nào thì mình không nắm được con số cụ thể, là ai, là người nào? Để giải quyết vấn đề tiêu cực này thì tỉnh Nghệ An đã triển khai hàng loạt vấn đề để giảm các thủ tục, bớt các đầu mối xin giấy phép.

Có nghĩa là ông khẳng định vấn đề tiêu cực trong việc chạy giấy phép khai thác mỏ là có. Và lỗ hổng của nó là do thủ tục cấp phép quá lòng vòng và đi qua nhiều cung đoạn?

Tiêu cực thì tôi không dám khẳng định, nhưng cơ chế mà hở thì xảy ra tiêu cực, mà nhiều cửa thì phát sinh tiêu cực.

Nếu mà làm một cửa liên thông thì đỡ hơn tiêu cực. Vì nhiều cửa thì anh quyền này, anh quyền kia nên dễ xảy ra tiêu cực. Sắp tới có đấu thầu thì sẽ giảm bớt tiêu cực. Nhưng đấu thầu cũng không đơn giản vì có thể xảy ra tình trạng thông thầu, lúc đó lại phát sinh tiêu cực.

Khai thác đá trắng tại miền Tây Nghệ An.

Nhiều doanh nghiệp đi xin giấy phép khai thác mỏ cho rằng, trong các ‘cửa ải’ thì UBND tỉnh và Sở TN-MT là ‘khó’ nhất. Vậy ý kiến của ông như thế nào?

Họ nói như vậy là không chuẩn xác! Vấn đề là doanh nghiệp nào nói, có ai?

Như ông nói ban đầu, chính vì nhiều cửa nên xảy ra tiêu cực. Vậy theo ông tiêu cực xảy ra ở đoạn nào trong quy trình cấp phép khai thác mỏ?

Tức là xảy ra ở nhiều đoạn. Do bản thân người đi làm muốn mau. Ví dụ: Để xin được cái giấy 5 ngày mới được thì anh chỉ muốn xin trong 1 ngày. Rõ ràng là anh ‘sinh chuyện’ với người ta, các anh còn hối lộ người ta để được làm nhanh (người ta là các cơ quan chức năng – PV). Việc này giai đoạn nào cũng có thể có nếu người xử lý không tốt và người xin vấn đề đó không tốt. Đây là anh tạo ra lì xì cho tôi.

Trên thế giới, một số nước như Indonexia, một số tỉnh giàu tài nguyên lại là những tỉnh nghèo nhất. Thế nhưng, những nước như Na Uy thì họ lại làm giàu từ nguồn tài nguyên của mình. Việt Nam cũng vậy, một số địa phương như Cao Bằng, Bắc Cạn, dù giàu tài nguyên nhưng đời sống địa phương chỉ ở mức yếu kém. Vậy Nghệ An có chiến lược gì để phát triển bền vững, nhất là trong lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản?

Vấn đề này là do quan điểm của người sử dụng, nếu anh sử dụng không tốt thì huỷ hoại môi trường. Trước hết là anh chọn nhà đầu tư không tốt, đánh giá không đúng thì nguồn thu thuế không chuẩn. Sắp tới thì phần cấp phép chủ yếu là Trung ương, còn giao cho địa phương thì nhỏ lẻ.

Tôi cho rằng, nếu Nghệ An biết phát huy tốt thì nguồn tài nguyên vật liệu phải xây dựng khu tập trung, tạo ra các Nhà máy xi măng thì tạo ra nguồn nhân công lao lao động có việc làm và đóng thuế cho Nhà nước.

Như Nghệ An, có mỏ lớn là thiếc và Cao Bằng, Bắc Cạn thì cũng phải xin phép Chính phủ. Còn ở Nghệ An chỉ có đá xây dựng là tỉnh cấp hoàn toàn. Để làm tốt hơn thì phải có quy hoạch, nhưng ở ta có cái là hay điều chỉnh quy hoạch. Đó là khuyết điểm phát sinh tiêu cực.

– Xin cám ơn ông!

Quốc Huy – Hoàng Sang (thực hiện)

Tập đoàn than – khoáng sản: Gia nhập cuộc đua tăng giá

Bốn “ông lớn” gồm tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN), tổng công ty xi măng, tổng công ty hoá chất (Vinachem), tổng công ty giấy đang lo sốt vó trước việc tập đoàn than – khoáng sản Việt Nam (TKV) sẽ tăng giá từ ngày 1/7/2008

Hiện giá bán than cho bốn ông lớn nói trên đã được điều chỉnh tăng 20 – 70% so với giá áp dụng trước đó. Nhưng mức giá này vẫn còn bao cấp, thấp hơn mức giá mà TKV bán ra cho các khách hàng khác trong thị trường nội địa 20 – 30%, và chỉ bằng 50% giá than xuất khẩu.

Đẩy chi phí

Theo kế hoạch mới của TKV, kể từ 1/7/2008, giá bán than cho tổng công ty xi măng và tổng công ty giấy sẽ tăng lên cho sát giá thị trường. Giá bán than cho EVN cũng tăng theo lộ trình tăng giá điện. Tức là 1/7 tới, nếu giá bán điện tăng theo lộ trình đã được thủ tướng duyệt thì TKV cũng tự động điều chỉnh giá than lên cho bằng mức giá thị trường. Tổng công ty phân bón phải chịu tăng giá, và sẽ tăng dần lên, tiệm cận giá thị trường.

Theo ông Đoàn Văn Kiển, chủ tịch hội đồng quản trị của TKV thì việc tăng giá than là điều tất yếu và cũng nhằm thực hiện chỉ đạo của chính phủ là đưa giá bán than lên đến mức hợp lý, phản ánh được đúng chi phí sản xuất.

Trong các buổi họp với TKV gần đây, đại diện của các doanh nghiệp trong ngành hoá chất, giấy, xi măng, điện đều bày tỏ sự lo ngại về mức giá than tăng sẽ làm tăng chi phí của các doanh nghiệp này lên rất cao.

Ví dụ, công ty TNHH một thành viên phân đạm và hoá chất Hà Bắc lên kế hoạch sản xuất năm 2008 là 173.500 tấn urê. Nhưng giá than tăng lên như than cục xô tăng tới 46%, than cám 4b tăng 21%… thì giá thành sản xuất urê của công ty này tăng 444.000 đồng/tấn sản phẩm, ước tính chi phí tăng 77 tỉ đồng/năm. Công ty phân lân nung chảy Văn Điển cũng cho biết, giá thành sản xuất phân lân nung chảy sẽ tăng thêm 153.860 đồng/tấn và tổng chi phí cả năm tăng thêm do giá than sẽ lên tới gần 42 tỉ đồng.

Tác động dây chuyền

Ông Hoàng Mạnh Tiến, trưởng ban kế hoạch kinh doanh Vinachem nói: “Các doanh nghiệp sản xuất phân bón khó lòng cầm cự được khi giá bán than tăng nhanh như vậy và chúng tôi cũng buộc phải nâng giá phân bón lên. Giá phân bón tăng thì chắc chắn sản phẩm nông nghiệp cũng sẽ tăng theo”.

Trong tờ trình mới đây về đề nghị tăng giá bán điện, ngoài nguyên nhân giá dầu tăng, EVN cũng đưa ra một nguyên nhân lớn khác là do giá than tăng từ 1/7/2008. Các tổng công ty còn lại cũng nhanh chóng xác nhận việc tăng giá bán mỗi khi TKV áp dụng mức giá bán mới.

Ví dụ, do giá bán than cho xi măng tăng từ 1/1/2008, các doanh nghiệp thuộc tổng công ty xi măng cũng đã tăng giá mỗi tấn xi măng lên 30.000 đồng và thông báo sẽ tăng tiếp khi than lên giá. “Theo tôi, không chỉ xi măng, phân bón hay giấy, cùng với việc giá điện, than tăng vào 1/7 tới, giá vật liệu xây dựng và nhiều mặt hàng công nghiệp lại đồng loạt tăng”, một quan chức của tổng công ty xi măng nói. Ông Phạm Chí Cường, tổng thư ký hiệp hội thép, Việt Nam cho biết, mặc dù ngành thép chỉ sử dụng than cốc trong một số công đoạn luyện thép nhưng các doanh nghiệp trong ngành này cũng rất lo ngại vì phản ứng tăng giá dây chuyền một khi TKV tăng giá.

Trao đổi với báo chí ngày 10/3, ông Hoàng Thọ Xuân, vụ trưởng vụ Thị trường trong nước, bộ Công thương cũng nói rằng: “Thêm giá than tăng nữa thì chắc chắn tác động đến giá cả thị trường rất lớn. Tôi đồng ý là nhiều loại mặt hàng trọng yếu của nền kinh tế cũng phải điều chỉnh, nhưng cần có cách nào để giãn các đợt điều chỉnh giá ra chứ dồn dập cùng tăng thế này, sẽ rất khó cho việc kiềm chế mức tăng giá cả”.

(theo Sài gòn tiếp thị)

Kiểm tra cấp phép khai thác khoáng sản tại 17 tỉnh.

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã và đang kiểm tra việc cấp giấy phép thăm dò, khai thác khoáng sản; việc thực hiện các nội dung trong giấy phép hoạt động khoáng sản tại 17 tỉnh.

Qua thanh tra, kiểm tra do Cục Địa chất và Khoáng sản tiến hành trong năm 2010, cho thấy công tác xây dựng, lập quy hoạch khoáng sản và khoanh định khu vực cấm, tạm cấm hoạt động khoáng sản tại một số địa phương triển khai chậm, thậm chí có tỉnh đến nay vẫn chưa thực hiện, nên dẫn tới một số giấy phép cấp trùng vị trí, tọa độ, diện tích; nhiều giấy phép khai thác khoáng sản được cấp nhưng không có dự án cải tạo, phục hồi môi trường được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt…
Cục đề nghị UBND các tỉnh, thành phố thu hồi 76 giấy phép khai thác khoáng sản cấp không đúng quy định. Các đoàn thanh tra cũng đã lập hồ sơ đề nghị xử phạt vi phạm hành chính đối với các đơn vị được thanh tra, nộp Kho bạc Nhà nước hơn 260 triệu đồng.
Gần đây nhất (ngày 10/3), Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành quyết định thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản đã cấp cho Công ty Cổ phần Xi măng Vinaconex Lương Sơn Hòa Bình theo quy định của pháp luật.
Bởi trong quá trình khai thác đá vôi tại làng Rụt, xã Tân Vinh và khai thác đá sét tại xóm Vé, xã Trường Sơn, huyện Lương Sơn (Hòa Bình), công ty đã không thực hiện đúng nội dung giấy phép khai thác khoáng sản, các quy định của pháp luật về khoáng sản và pháp luật khác liên quan.
Trên cơ sở Luật Khoáng sản (sửa đổi) đã được Quốc hội khóa XII thông qua và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2011, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang xây dựng dự thảo nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành Luật Khoáng sản; chiến lược phát triển bền vững tài nguyên khoáng sản đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ thực hiện cơ chế quản lý nhà nước về lĩnh vực này phù hợp với cơ chế thị trường, tiết kiệm và bảo vệ nguồn tài nguyên khoáng sản, tăng nguồn thu ngân sách, đảm bảo quyền lợi của nhân dân địa phương nơi có khoáng sản.
Đặc biệt, việc cấp quyền khai thác về khoáng sản theo nguyên tác phải được thực hiện trên cơ sở đấu giá, nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch, xóa bỏ tình trạng xin cho làm phát sinh tiêu cực như thời gian trước.
(TTXVN)